Nieuwe Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz)

Het kan zijn dat mensen zichzelf of anderen iets dreigen aan te doen door een psychiatrische aandoening. Soms is dan verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig. Op 1 januari 2020 gaat de nieuwe Wet verplichte GGZ (Wvggz) in. Deze wet vervangt de oude wet Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen (Wet BOPZ). De gemeente vormt na invoering van de Wvggz een extra toegang tot verplichte zorg. De toegang tot verplichte zorg voor professionals in de GGZ en het OM blijft ook bestaan.

Meer mogelijkheden voor behandeling

In de nieuwe wet is beter geregeld dat de betrokkene en zijn familie inspraak hebben in de behandeling en de hulp daarna. Onder de oude wet was verplichte zorg altijd een gedwongen opname. Vanuit de Wvggz kan verplichte behandeling ook thuis of poliklinisch plaatsvinden. 

Aan verplichte zorg gelden nog altijd strenge voorwaarden. De nieuwe Wvggz maakt het dus niet gemakkelijker om iemand verplichte zorg te geven of op te nemen. Wel zijn er meer mogelijkheden van verplichte zorg en kan die meer in iemands eigen omgeving en netwerk geboden worden.

Uiterste redmiddel

Verplichte geestelijke gezondheidszorg is een uiterst redmiddel en wordt alleen ingezet als er echt geen andere oplossing mogelijk is. 

Het heeft natuurlijk de voorkeur om al eerder en op vrijwillige basis de juiste hulp en zorg te bieden aan inwoners die dat nodig hebben. In de gemeente werken we hiervoor samen met veel partijen. Bijvoorbeeld met welzijn, maatschappelijk werk, de woningcorporaties, zorgorganisaties, vrijwilligers en nog veel meer. Het gaat dan bijvoorbeeld om begeleiding bij zelfstandig wonen, hulp bij de financiën of het aanpakken van een verslaving. Soms gaat het echter mis en dan kan de Wvggz uitkomst bieden.

Melding psychische hulp (Wvggz)

In de nieuwe wet is opgenomen dat iedereen die zich zorgen maakt dat iemand een gevaar is voor zichzelf of anderen, dit kan melden bij de gemeente. Deze melding moet gedaan worden bij de gemeente waar de persoon met psychische problemen woont.

Familie, naasten of buren merken namelijk vaak als eerste dat het met iemand niet goed gaat. Het is belangrijk om dit te melden voordat de situatie ernstig wordt. De betrokkene kan dan zo snel mogelijk hulp krijgen.

Let op: is er sprake van één van onderstaande situaties, handel dan zoals aangegeven:

  • Is er sprake van een acute crisis? Bel de huisarts of 112. Dan kan meteen verplichte psychische zorg worden ingezet. 
  • Is er sprake van een vorm van dementie, een andere aan ouderdom gerelateerde aandoening of een verstandelijke beperking? Neem contact op met de betrokken zorgaanbieder of het CIZ
  • Is er sprake van een sociaal probleem? Denk hierbij aan overlast, burenruzies of behoefte aan opvoedondersteuning? Afhankelijk van het probleem kunt u dan terecht bij uw huisarts, het CMWW of de gemeente.

Digitale melding bij gemeente

U kunt een melding via het Meldingsformulier Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) doen.

Telefonische of persoonlijke melding bij gemeente

Uiteraard kunt u ook telefonisch of persoonlijk in het gemeentehuis uw melding doorgeven.

Wat gebeurt er met uw melding?

Na uw melding onderzoekt de gemeente of er mogelijk verplichte zorg nodig is. We proberen daarbij altijd met de betrokken persoon zelf te spreken. In een verkennend onderzoek kijken we naar een aantal zaken:

  • Lijkt er inderdaad sprake te zijn van een psychische stoornis?
  • Hoe ernstig is de situatie? Hoe schatten we de kans dat de betrokkene een gevaar is voor zichzelf of anderen?
  • Zijn er nog mogelijkheden voor vrijwillige zorg of hulp?

AIs de gemeente vindt dat het noodzakelijk is verplichte hulp in te zetten, dan vraagt de gemeente aan de officier van justitie om bij de rechter een zorgmachtiging (ZM) aan te vragen. 

Het Openbaar Ministerie vraagt een onafhankelijk psychiater om verder onderzoek te doen en om medisch te beoordelen of er echt sprake is van psychische problemen. 

De rechter beslist uiteindelijk mede op basis van de medische beoordeling of verplichte zorg wordt ingezet.