Preventie met gezag

Om te voorkomen dat jongeren later in de criminaliteit terechtkomen, heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld voor de aanpak Preventie met Gezag. Op deze pagina leest u meer over dit project.

Voor Preventie met Gezag zijn gemeenten gekozen waar de problemen groot zijn en waar een gezamenlijke aanpak nodig is. Brunssum is een van deze gemeenten. Dat is niet zonder reden. Uit onderzoek blijkt dat jongeren in Brunssum meer risico lopen om met criminaliteit in aanraking te komen. Daarom krijgt de gemeente Brunssum drie jaar lang geld van het Rijk om een duidelijk en gericht programma uit te voeren.

Er gebeurt al veel om jeugdcriminaliteit aan te pakken. Zo is er een jeugdboa, zijn er jeugd- en jongerenwerkers en wordt er samengewerkt met scholen en buurtbewoners. Het project Preventie met Gezag komt daar als extra bij. Dit project geeft ruimte om nieuwe aanpakken te testen en daarvan te leren. Met deze ervaringen willen we de aanpak in de toekomst verder verbeteren. Dit doen we samen met veel verschillende partners.

Plattegrond met Parkstad gemeenten

Wat is het doel?

In Brunssum bouwen we aan een leefomgeving die voorkomt dat jongeren van 8 tot en met 27 jaar in aanraking komen met of verder groeien binnen de (georganiseerde) criminaliteit. Dit bereiken we door hen perspectief te bieden en tegelijkertijd heldere grenzen te stellen. Dit doel is opgedeeld in een viertal subdoelen met bijbehorende acties en interventies. 

1. Voorkomen

Hierbij staat centraal dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen weerbaar zijn tegen criminaliteit en zicht hebben op andere perspectieven dan de criminele wereld.

Alleen jij bepaalt biedt jongeren van 12 tot 18 jaar een vaste en zinvolle vrijetijdsbesteding door sport. Dit gebeurt via sportlessen bij lokale verenigingen. Met teamsport leren jongeren belangrijke normen en waarden. Ook krijgen zij zo een goede en gezonde invulling van hun vrije tijd.​​​​

De IPTA-coach helpt om te voorkomen dat jongeren in de problemen komen. De coach ondersteunt kwetsbare jongeren en helpt hen om zelfstandiger te worden. Met intensieve begeleiding helpt de IPTA-coach de jongere bij het vinden van school, werk of een andere passende dagbesteding. Een opleiding die past bij de interesses en mogelijkheden van de jongere, liefst samen met werk en een inkomen, geeft een goede basis voor een stabiele toekomst.

Onder het motto ‘Opvoeden doen we samen’ helpt Buurtgezinnen gezinnen die extra steun nodig hebben. Zij worden gekoppeld aan een stabiel gezin in de buurt. Kinderen krijgen zo extra aandacht en liefde, en ouders worden ontlast. Buurtgezinnen helpt om problemen zoals eenzaamheid of geldzorgen te verminderen. Ook zorgt het voor meer steun en contact in de buurt, zodat gezinnen sterker worden.

  • Opstart talentenhub

Jongeren geven aan dat er weinig te doen is voor hen in Brunssum. Het is daarom belangrijk dat er meer activiteiten komen die zij leuk en interessant vinden. Jongeren willen graag meedenken over een jeugdhonk. PMG heeft geld beschikbaar gesteld om dit jeugdhonk te realiseren. Zo krijgen jongeren een vaste plek waar zij samen kunnen komen, onder toezicht.

XL Group Streetcare helpt voorkomen dat jongeren in de problemen komen. Zij bieden laagdrempelige begeleiding aan jongeren en hun gezinnen, vooral in moeilijke situaties. Dit doen zij met kennis van straatwerk en jeugdzorg. Hun belangrijkste aandacht ligt bij het voorkomen van jeugdcriminaliteit, het ondersteunen van kwetsbare meiden en jongeren met problemen door gamen. Zij stoppen pas met helpen als het goed gaat met de jongere en het gezin. De hulp is vriendelijk waar dat kan, en duidelijk en confronterend als dat nodig is.

Door de inzet van een jeugdboa is er meer contact met jongeren op straat. De jeugdboa heeft ook contact met het basis- en voortgezet onderwijs in Brunssum, zodat signalen sneller worden opgemerkt. De jeugdboa werkt vooral preventief en zoekt samen met andere hulpverleners naar oplossingen. Zo wordt geprobeerd te voorkomen dat probleemgedrag erger wordt.

Sfeerkeepers spelen een belangrijke rol bij het voorkomen van overlast door jongeren. Zij zoeken actief contact met jongeren en gaan met hen in gesprek. Zo bouwen zij een band op. Sfeerkeepers helpen jongeren bij problemen thuis, op school of met vrienden. Tegelijk geven zij duidelijke grenzen aan en laten zien wat wel en niet mag. Zij verwijzen jongeren door naar hulp, sport, werk of school. Door regelmatig contact ontstaat er vertrouwen.

2. Signaleren

Het is belangrijk dat professionals in staat zijn vroegtijdig signalen te kunnen oppikken en vervolgens ook weten waar dit signaal moet landen.

Om kinderen en jongeren goed te laten leren en ontwikkelen, is een veilige en sterke omgeving nodig. Veiligheid op scholen gaat over veel dingen: fysieke veiligheid, sociale veiligheid en digitale veiligheid. Problemen kunnen op school, thuis, in de wijk of online voorkomen. Daarom is het belangrijk deze werelden met elkaar te verbinden. In Parkstad zijn ongeveer 100 scholen. In Brunssum werken we nauw samen met scholen en andere betrokkenen om problemen snel te zien, te voorkomen en te zorgen voor een veilige plek waar kinderen en jongeren zich goed kunnen ontwikkelen.
School & Veiligheid helpt scholen in Nederland om een sociaal veilige omgeving te creëren. Zij geven actuele informatie en advies over sociale veiligheid op school, bijvoorbeeld via de website, conferenties en e-learnings. School & Veiligheid heeft ook een Adviespunt waar scholen deskundig advies en informatie kunnen krijgen, ondersteund door een calamiteitenteam dat 24/7 bereikbaar is. De organisatie werkt met steun van het ministerie van OCW.

De Integrale Jeugd Aanpak Parkstad (IJAP) is een samenwerking tussen de Parkstadgemeenten. Het doel is om jongeren op tijd te helpen en problemen te voorkomen. Onder leiding van het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad delen verschillende partners kennis en informatie over jongeren, zowel op het gebied van zorg als veiligheid. De aanpak werkt met een gezamenlijk informatiesysteem en een opschalingsmodel met drie niveaus:

  • Groen: Jeugd Preventie Platform
  • Oranje: Lokale Jeugd Aanpak
  • Rood: Persoonsgerichte Aanpak​​​

Met deze aanpak kan IJAP signalen van problemen snel opmerken, opvolgen en, indien nodig, doorverwijzen. Zo wordt voorkomen dat jongeren in de jeugdcriminaliteit terechtkomen.

De preventieve leerkracht is een training voor professionals op (basis)scholen. De training helpt leerkrachten, schoolmedewerkers en andere betrokkenen om hun kennis te vergroten. Zij leren signalen herkennen die kunnen wijzen op een risico op criminaliteit. Ook leren zij welke factoren jongeren kunnen beschermen tegen crimineel gedrag. Samen met partners en de scholen wordt bekeken op welke scholen in Brunssum deze training het meest nodig is.

3. Aanpakken

Criminaliteit wordt effectief aangepakt waarbij het belangrijk is dat een jongere perspectief heeft om herhaling te voorkomen.

De RIO biedt intensieve begeleiding aan jongvolwassenen (18+) die uit de gevangenis komen. Het doel is hen goed voor te bereiden op terugkeer in de samenleving. De begeleiding is voor jongeren met complexe problemen, waarbij gewone nazorg niet genoeg is. Vaak hebben deze jongeren een lichte verstandelijke beperking en problemen zoals schulden of werkloosheid. Deze interventie is begin 2025 in heel Parkstad gestart.

Bureau Halt biedt programma’s voor jongeren die in contact zijn gekomen met de politie door lichte strafbare feiten, zoals vandalisme of diefstal. De programma’s zijn gericht op het voorkomen van herhaling en het veranderen van gedrag. Dit gebeurt via gesprekken, workshops en leerzame activiteiten. In Brunssum voert Halt de preventieve Halt-interventie uit. Daarnaast is Halt onderdeel van de gezamenlijke jeugdaanpak in Parkstad.

4. Daadkrachtig & informatiegestuurd samenwerken

Het netwerk rondom voorkomen, signaleren en aanpakken wordt versterkt. Een belangrijke pijler hierin is datagestuurd werken.

  • Inzet van analisten

Een goede aanpak van jeugdcriminaliteit vraagt om werken met actuele en betrouwbare informatie. Door informatie en gegevens goed te gebruiken, krijgen we beter zicht op trends, risicogebieden en doelgroepen. Zo kunnen we gerichte keuzes maken en preventieve en handhavende maatregelen beter op elkaar afstemmen. Binnen Parkstad verzamelen en analyseren analisten verschillende gegevens, zoals cijfers van de politie en andere signalen. Zij volgen ontwikkelingen en beoordelen of ingezette maatregelen goed werken. Deze inzichten helpen partners om op tijd bij te sturen en samen de aanpak steeds verder te verbeteren.

Wie zijn onze samenwerkingspartners?

Samen met een groot aantal partners zetten we in op preventie en het bieden van kansen.

Logo van Alpha Groep, naar website van Alpha Groep

Logo van Bureau Jeugdzorg, naar website van Bureau Jeugdzorg

Logo van PTC Associate, naar website van PTC Associate

Logo van Alleen jij bepaalt wie je bent, naar website van Alleen jij bepaalt wie je bent.

Logo van Riec Limburg, naar website van Riec Limburg

Logo van Innovo, naar website van Innovo.

Logo van Raad voor de kinderbescherming, naar website van Raad voor de kinderbescherming.

Logo van Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad, naar website van Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad

Logo Openbaar Ministerie, naar website Openbaar Ministerie

Logo van Halt, naar website van Halt

Logo van Movare, naar website van Movare

Logo van XL Group, naar website van XL Group

Logo van CMWW, naar website van CMWW

Logo Basisschool Benjamin, naar website basisschool Benjamin

Logo van Bureau Leren en Doorstromen Parkstad, naar website van Bureau Leren en Doorstromen Parkstad

Logo van Buurtgezinnen, naar website van Buurtgezinnen

Logo van Politie, naar website van Politie